"Moj e vogla si floriri"
-- pėrgatitur nga Albana Mėlyshi
DY FJALE
Para disa muajsh do te keni patur rast te lexoni nje shkrim nga Edra Alibali per historine e kenges LULE BORE. Tregimi qe marre nga libri "Ne Shkoder te gjithe kendojne" i Isa Alibalit.
Sot une e kam ne duar kete liber dhe do t'u thoja edhe juve, nese doni disa momente kenaqesie, mos e lini pa lexuar ate. Ne liber do te gjeni histori te bukura kengesh shkodrane duke filluar qe nga me te vjetrat. Libri eshte shkruar me shume dashuri nga autori dhe eshte terheqes per lexuesit e cdo moshe.
Po marr pak kohe per te shkeputur per ju historine e njeres prej kengeve, kenges "Moj e vogla si floriri"
Moj e vogla si floriri
Vesiri i Shkodres, Mustafa Pashe Bushatlliu, ne mesin e viteve '20 te shekullit te kaluar po bente zgjerimin e nje saraji ne Kozmac, te cilin ia kishte dhuruar Gasper Llupi, nje pasanik nga Shkodra. Ne mes te muratoreve qe punonin ishte edhe nje djale i ri qe pergatiste llacin. Ky djalosh sapo mbaronte punen, vishej me rroba te reja e nisej menjehere per ne Shkoder, ngjitej ne kala dhe dicka kerkonte. Kete e bente cdo dite. Mezi c'priste te mbaronte pune e te nisej per ne qytet . Ngjitej me te shpejte neper kalldremin e rruges qe te conte ne brendesi te kalase, bente si bente e nuk linte pa hyre.
Ishte i gjate, me trup te drejte dhe i pashem. Kjo ndoshta krijonte mundesi qe t'i hapej me lehte rruga e hyrjes. As te folurit jugor nuk u be pengese, sepse askujt s'i binte nder mend se ky djalosh kaq i embel mund te vinte per ndonje pune te keqe, aq me teper se ne pergjithesi muratoret nuk ishin shkodrane.
Kaluan disa jave dhe djaloshi, krahas kalase filloi te ndjeke edhe mejhanet e Shkodres, kudo ku behej ahengu. Ishte i pari qe zinte vend dhe me pasion te vecante degjonte kenge te ndryshme shkodrane. U miqesua aq shume me ahenxhinjte, saqe filloi edhe te kendoje se bashku me ta. Zerin e kishte te bukur e te fuqishem. Erdhi koha dhe ndertesa u perfundua. E pa Veziri dhe mbeti shume i kenaqur. Per kete arsye shtroi nje sofer per ata qe e kishin ndertuar. Gjate sofres, muratoret e nxisnin djalin qe te kendonte. Ne nje vend me te ngritur rrinte Veziri e degjonte ahengun e porsakrijuar te grupit te Mehmet Shllakut me nje shprehje mosperfilljeje e si te perhumbur. Po kur djaloshi filloi te kendoje, ai sikur u gjallerua.
Nga thellesia e shpirtit te ndjeshem te djaloshit, shpertheu pasioni i fshehur prej disa kohesh qe ia shenderroi krejt qenien. Po kendonte nje kenge te re qe askush nuk e kishte degjuar:
" Moj e vogla si floriri,
permbi hazna xhevairi
permbi pashallare veziri
Shota moj zylyfe
je mbi shoqet tuaja, mori drite..."
Zeri i djaloshit tingelloi aq bukur ne kete kenge te re, me nje melodi te embel sa te gjithe e veshtronin me admirim. Djaloshi duke kenduar gjithnje e hidhte veshtrimin vezullues drejt nje kafazlie, mbas se ciles e dinte se ishte vajza e bukur dhe e re e Vezirit.
Veziri filloi te ngryse vetullat: " C'ka djaloshi qe veshtron andej?- thote ne vehte. megjithate vazhdoi ta ndjeke por tashti me vemendje. Ndersa 'kengetari' vazhdon:
" Me e dijte ti sa fort te due,
sy e vetullat t'i due
me kalem jazi jane shkrue
Shota moj zylyfe
je mbi shoqet tuaja, mori shpirt."
E perseri po ato veshtrime kuptimplote andej nga kafazlia. Veziri filloi te behej nervoz, sepse djaloshit edhe syte po i flisnin, bile me shume se fjalet e kenges. Por nuk ka c'te beje. Vazhdoi ta degjoje, ashtu i merzitur pa u bindur ende per dyshimet e veta. E nderkohe djaloshi vazhdoi:
" Syte e tu si xhevahiri
kah i shoh shkrihem si qiri
shendrisin rreze porsi dielli
Shota moj zylyfe
je mbi shoqet tuaja, mori shpirt."
duke e drejtuar tere qenien e vet andej nga ishte vajza e duke mos perfillur asnjeri, as Vezirin. Ky tashme nuk permbahet, por ngrihet me te shpejte e i drejtohet djaloshit:
- Kush je ti more pizeveng qe sillesh keshtu kaq pa turp?
Degjohet zeri i ashper i Vezirit duke kercenuar me kamzhik. Djaloshi qendron. Perkulet me nderim para Vezirit pa thene asnje fjale. Keshtu mendon se atij do t'i bjere zemerimi. Kurse ai zemerohet edhe me shume. Zeri i tingellon me i rrepte dhe me i ashper:
- He pra, fol, kush je ti - dhe i drejtohet perseri me kamzhik por por pa e goditur - trego te verteten se ta preva kryet - vazhdon si i xhindosur. Djaloshi jo vetem nuk u frikesua por iu gjalleruan edhe me shume tiparet e fytyres. pamja iu fisnikerua dhe me guxim e solemnitet, foli:
- Vezir i Madh! Me degjo! Quhem Ali. Jam djali i pashes se Ohrit. Kam degjuar se ke nje vajze te bukur. I mora leje babait tim dhe erdha ketu. Punova duke bere llac per sarajet e tua. U solla e u solla rreth kulles sate, deri sa te pashe vajzen. Une e dua ate per grua. Jam takuar me te dhe ajo... Veziri s'e la ta mbaroje fjalen dhe i terbuar tha:
- Nuk eshte e vertete, nuk eshte e mundur - bertiti si i terbuar e me ze te fuqishem - Ti je nje rrugac - shpertheu me nje ze, sikur ta kishte zene ngerci.
- Jo madheri - kundershton me vendosmeri djaloshi - Jam prej deres fisnike e nuk jam munduar me kot. Ja tek e ke edhe myhyrin e familjes sone - dhe heq nga gishti nje unaze e ia jep Vezirit duke marre fryme lirisht. Ky e merr ne dore sikur te merrte nje thengjill qe i dogji fort, por edhe e beri te mendoje.
- Te shohim a jane te verteta fjalet tuaja...
Mbas disa ditesh, kalorsit qe dergoi Veziri te Pasha i Ohrit u kthyen te gezuar. I ati i Aliut u kishte thene te gjithe te verteten. Atehere Veziri i Shkodres, Mustafa Pashe Bushatlliu thirri kadi e myfti, u vu kurore e beri dasem te madhe.