"Lotėt e puthjes" dhe "Diellin e kapa pėr veshėsh"
-- Vėllime poetike nga , Lezha.net
Autori ka lindur nė Kallmet tė Lezhės dhe tani jeton nė Jacksonville tė Floridės, USA. Ka botuar deri tani vėllimin poetik "Lotėt e puthjes" dhe herė pas here ka botuar poezi nė gazetėn shqiptaro-amerikane "Illyria" tė New York-ut. Kėto ditė ka dalė nga botimi edhe libri i tij i dytė me poezi "Diellin e kapa pėr veshėsh". Poezitė e Lekė Gjokės janė tė mbushura me mallin dhe dashurinė pėr atdhe, me metaforat e udhėtimit tė tij larg, me ndjenjat e fuqishme ndaj fatkeqėsive, qė e shoqėrojnė si re Shqipėrinė. Filozofia qė ndjek poezitė e Lekė Gjokės ėshtė abstraguese, e thjeshtė dhe metaforike.
/Arben Ēokaj
Lotėt e Puthjes
Larg nė dhé tė huaj
kur sytė veē nė ėndėrr t'i pashė
nė buzė qėndrojnė pakėz lotė tė puthjes
pakėz lotė tė puthjes sė thatė !...
Nata rend mbi dallgė tė lodhjes
ndjenjat marrin udhė tė gjatė
qėndrojnė pak nė oborr tė shkollės
Nė vjeshtė pemėt s'di pse qajnė?
(Mos kjo stinė iu vodhi rrobat ?!)
Ah e dashur, buzėt qajnė
kėtu larg nė dhe tė huaj
katėr stinėt vjeshtė janė
s'po shterojnė lotėt e puthjes !..
Ē'mu rishfaq Migjeni udhėve tė Athinės
Ishte ēmendur makina e pronarit dhe me vrap
si kalė i hazdisur rendte autostradės
por semafori i kuq pėr krahu e kap
dhe ia nxierr kllapinė.
Kokėn kthej mėnjanė, sytė shohin nė dritare njė vocėrrak
qė asnjė pikė gjaku nė fytyrė s'i kish mbirė!
- Mė fal pesė lekė se dua tė jetoj - mė tha ai shqip
Zgjata paret e ia dhashė, u mbyllėn vetė sytė
pėrpara Migjeni i zverdhur m'u fanit.
Ėshtė ca e lasuar Athina dhe bėn zhurmė
s'i bie ndėrmend se ka ndonjė vocėrrak shqiptar
qė pėr shtėpi ka lulishten
e pėr mbulojė ajrin e verės
Vallė vargjet kush pėr fyti po m'i kap
lotėt e zemres?
- Ik nė Shqiperi ! - mu duk se i thashe
se vetėm atje do tė tė falin ndonjė copė jetė
se si m'u zhduk papritmas ai vocėrrak
se makina sėrishmi m'u ēmend !...
|
Kush e solli dashurinė?
Mėngjesi i lau faqet
mesdita i krehu flokėt
era ia shkundi mendimet
dhe ia thau lotėt !
Ora ia dha vrapit
sytė me qiellin ndėrrohen
detrat po bėrtasin
detrat zemėrohen !
Se s'ka mė ujė lotėsh
se u shterr trishtimi
s'kanė si mbushen botėt
e kėtij zemėrimi !
Nuk shterrojnė dot kėngėt
por buruan puthjet
dita lind pėr sytė
nata vjen pėr buzėt!...
Ora ia tha vrapit
dhe nė planetin tjetėr
u takua mė djalin
e me puthjen e vjetėr !...
Njė vajzė ecėn nėpėr shi !
Ecėn njė vajzė nėpėr shi, si nė legjendė
s'ecėn me kembė, ecėn me zemėr
dhe s'pyet nėse gjiri i resė rrjedh
shi, bore apo breshėr !
Ecėn ajo si legjenda drejt legjendės
vezullimi i syve tė saj, tė gjitha retė i zhduku
e di, shumė larg rri fshehur njė zemėr
qė pulson njėherėsh me zemrėn tėnde flutur !...
|
Ėndėrr vajzėrore...
Padashje tej xhamit
hyre ti tėrė ngrohtėsi
hyre mu nė zemėr tė fustanit
me njė afsh tė madh nė gji.
E sytė anash i hodhe
tė shihje ndonjė dhėndėrr
por syve s'di pse s'iu besoje
s'e dije gjithēka ishte ėndėrr...
Im bir, Donaldi, lindi me 30 qershor 1997
Pėrjashta spitalit kėngė e zakonshme armėsh
si vajtim mortor a kush djallin e di
qershori i lodhur ēapitej ngadalė
diktatura nė shtratin e vdekjes u shtri.
E dashura ime nė sallė tė operacionit gjumė flė
Doktorat i kishin prehur thikat e jetės
qajnė ndienjat, e prapė vetja mė thotė: "Hė mo burrė je!"
... por jo s'i ndaloj dot lotėt e zemrės.
Dhe vargjet pikojnė lot
se lot buron e tėrė Shqipėria
se dhe nuset nė tė zeza ndėrruan njyrėn e vellos sot
e pėr orkestėr kishin vajtime e krisma!
Sot me 30 qeshor 1997 doli nga "burgu" im birė Donaldi
e tamli i nanės qė pi, ka aromė baroti
dy orėsh mė thotė: "babė ē'po ngjet kėshtu nė Shqipėri
apo na ka mallkuar zoti!?...
Pėrkėdhel tim birė qė trokiti nė jetė
ditėn e parė tė riēlirimit tė tretė,
zemra e tij e re pulson e duket sikur flet:
"Ishalla ripushtim tjetėr tė vetvetes s'do tė ketė !"...
|
Porositni librin nga autori,
* * *
Poezi nga libri "Diellin e kapa pėr veshėsh"
|
Trokitmė dhe mua nė derė !...
Shqipni shihmė drejt e nė sy
sėrisht me ty po flas prapė
pse ule kryet unė e di
por jeta ngajherė tregohet e praptė !...
Shikon ti vashat e tua t'fildishta
qė kėmbėt e turpit hapin Europės
ato qė nuk do shpėrthejnė kurrė filiza
ndal Shqipni, mos i bjere me grushta kokės !...
Shihme Shqipni vijė nga larg
atje ku nderin s'e peshojnė peshoret
pėr krye tė bjeshkėve nuk po tė rrej sak
pse mė sheh ashtu Shqipni, a s'tė besohet ?...
Mė buzeqesh pak nana disi e turpnume
e nga sytė i thehen si qelq dy bulėza loti
shtrin duart tė ashpėrsume
e mė merr nė prehėr, qė kundėrmonte erė baroti !...
- Eh birė! - psherėtin nana prej pėrmallisė
dhe nis tė numėroje thinjat me rradhė
kur ikėt ju prej shtėpisė
veē dritė e shpresė iu shpėrthente nė ballė !...
E di moj nanė se malli m'i mbolli thinjat
dhe trishtimi m'i vadiste papushim
me bojė shpirtėrore do t'i ngjyros ndienjat
e prapė do ngarkoj nė shpinė djalėrinė !...
Mė fal nana, se ndaloi treni i shpresės
e do nisem prapė se biletėn e kam prerė
kur tė vish ndojherė tek bijtė mėngjesesh
tokitmė lehtė edhe mua nė derė !...
Shtator 2002
Nė mėrgim takoj Shqipninė
Larg ku varfėrinė kam vrarė
shoh Shqipninė kėtė zanė tė bardhė !
Dhe ngadalė nis t'kuvendoj
n'udhė t'mėrgimit e takoj !
Heej Shqipni moj nanė baroti
ktheje kokėn t'flasim pak
turivaruna retė prej soti
kanė me ikun prej teje larg!
Qesh nanėmadhja, psherėtin
dhe me dorė flokėve iu jep
ah more birė, kėtu n'mėrgim
ajri n'fyt se si mė djeg !...
Ah moj nanė mos u pshterit
ti veē bijtė ke ardhė me pa
prapė n'shtėpinė tane ke me ikė
herė t'u qesh e here t'u kja !...
Eh more birėe! - prapė m'kthehet nana
unė po kthehem me retė nė qiell
s'kam nevojė pėr vizė, a gjana
e prapė tek bijtė kam me erdhė!...
T'lutem nanė mos ik dhe pak
se unė mallin du me vra
ikėn nana se n'shpi bijtė kanė ba shamatė
e shumė dasina janė t'u ba !...
(nė qiell retė filluan me kja !...)
-- 2002 --
|
Diellin kapa pėr veshesh !...
Diellin kapa pėr veshesh naten njė dite
dhe ai me pa me inat
nė trup e kapluan ca tė dridhura si mornice
e njė tė zbehtė fytyres i trokiti nė prag !..
Ah !- shfryu dielli - kur ia lėshova veshet
e tonėlata vransire i shpėrthyen sytė
male zemerimesh kercitnin mengjesesh
e nė pellgjet e trishtimit notonin merzite !..
Me shikonte dielli si i turrullosur
- ēfarė ke me mua ? - mė tha
ta dish unė Shqipėrinė nuk ta kam ftohur
e lumin u mundova te pi por ajo mbrenda ra !..
- Mė fal !- i thashe me njė shikim
dhe desha prap pėr veshesh ta kap
por shoh tek rrokulliset disi me e qeshur Shqipėrinė
e dielli shtriu duart dhe e ledhatontė tere merak !...
E tash Shqipni vaun e gjete !...
Shqipni tash shtrimna dorėn
me gjuhėn e erės po tė flas
n'rrokullime e larguam kohėn
e n'udhen e mallit rreshkas !...
Po tash folmė lumi ka va
njė sy t'loton
e dhimbja s'nxierr za
e bjeshka shpirtrishtuar rėnkon !...
... Por prapė ti nanė hijshėm e man shtatin
e mė nis me postėn e shpirtit njė buzėqeshje
qė kishte ngarkuar nė shpinė fatin
nė kėtė udhė me kthesa e leqe !...
Krahėt udhės sė shekujve t'i prenė
por duan edhe shpirtin ta marrin
heeej shqiptar ktheje kokėn shihe folenė
mjergull e tym ecėn nė njė udhė me shqiptarin !...
... Pakėz dritė, pakėz shpresė
si njė syth lisi, qė do tė ringjallė lisin e prerė
hap dritaren e shpresės pa pėrtesė
e shfryj kur fryn idhshėm e helmuara erė !...
E tash Shqipni nė lumė ke ra
por vaun buzėgaz e ke gjetė
dhe ecėn me ngulm, se syri s'loton e dhimbja n'varr ka ra
e buzėqeshja jote hap portėn e shpirtit ashtu lehtė-lehtė !...
|
|
Lexo
