Mirėnjohje e merituar pėr LDK-nė nė Nju Jork, me rastin festės sė 28-Nėntorit
-- nga Beqir SINA, Nju Jork
Presidenti i Kosovės Dr. Ibrahim Rugova, i dhuroi degės sė LDK-sė nė Nju Jork
e rrethin, nė shenjė tė lartė mirėnjohje njė volum me libra prej 8-volumėsh
si dhe Flamurin e Dardanisė
ARTHUR AVENUE - BRONKS , NY: Njė grup vizitorėsh nga Kosova, i pėrbėrė nga
zonja Ajshe Halili, Kėshilltare e Ministrisė Arsim e Kulturės - Kosovė, zonja
Samije Zeqiraj, deputete e Kuvendit tė Kosovės, z Rrahman Zeqiraj, pedagog e
producent, biznesmeni z Ibrahim Bucaliu Drejtor i pėrgjithėshėm i kompanise HIB
-Petrol nga Ferizaj, sė bashku me bashkėshorten e tij, dhe regjisoret e
filimit EXIT, Lendita Zeqiraj dhe Blerta Zeqiri vizituan metropolin e botės,
qytetin "Mit", Nju Jork-un.. Shkas pėr t'ju drejtuar Nju Jork-ut, mėsohet se
ėshtė bėrė pormovimi i njė filimi shqiptar, me titull EXIT, film, i cili, nesėr do
tė konkurojė nė Festivalin Ndėrkombėtar tė Filmit tė Pavarur, nė Manhattan.
Nė vijim tė kėsaj vizite disa ditore, ata kanė vizituara qendrat mė tė
rėndėsishme kulturo - artistike, muzeumet, dhe qendrat mė tė famėshme turistike
tė qytetit 12 miljon banorėsh. Nė kėtė kontekst viztita e tyre, u bė si njė
axhendė e takimeve edhe me komunitetin shqiptar nė kėtė qytet.
Grupi vizitorve nga Kosova, vizitėn e parė nė qendrėn mė tė madhe tė
populluara nga shqiptarėt, e filloi nga rruga Arthur Avenue, nė lagjen e shqiptarve
Bronks. - Aty ku ndodhet redaksia e gazetės kombėtare Bota Sot. Nė hyrje tė saj
me dashamirėsi grupi i vizitorve nga Kosova, ka marrė njė pėrshėndetje dhe
urime pėr konkurimin nė festivalin Ndėrkombėtar tė Flimit tė Pavarur nė Nju
Jork, ku regjizoret nga Kosova do tė parqiten nesėr me flimin EXIT. Redaktori
pėrgjegjes i gazetės kombėtare Bota sot prė SHBA-s, z Dervish Jahjaga, u foli mė
pasė edhe pėr punėn dhe rolin e gazetės kryesishtė nė diasporė. Grupi i
vizitorėve nga Kosova, e vlersojė lartė punėn dhe rolin qė ka lujtuar kjo
gazetė si gjatė luftės, por edhe tani nė Kosovė. Ata thanė se:" Mesazhet qė ka pėrcjell
kjo gazetė, kanė qėnė shpresdhėnėse, dhe kanė inkurajuar vazhdimishtė shpresat
e popullit tė Kosovės, pėr liri e Pavarėsi", u shprehėn ata. Tė shoqėruar nga
zoti Agim Rexhaj, atyre ju pėrcoll me kėtė rastė, edhe njė urim mjaft i
ngrohtė pėr sukse tė plotė nė konkurimin e filimit EXIT, prej Drejtorit
Ekzekutivė tė gazetės Bota Sot, nė Prishtinė, zotit Gani Mehmetaj.
Grupi vizitorve nga Kosova, mė pasė u ndal nė takim nė zyrėn e degės sė
Lidhjes Demokratike tė Kosovės, pėr Nju Jork e rrethinė. Aty gupi i vizitorėve u
pritė nga kryesia e kėsaj dege : Agim Rexhaj, Sali Lajēi, Sadri Dreshaj, Shaban
Lipaj, Syl Lajēi,Sadri Muriqi, Marijan Cubi, Pashk Paloka, Halit Shabaj,
Sejdi Hysenaj, Dervish Jahjaga dhe Halil Mula. Megjithse gjatė kėtij takimi mė
aktualja dukej pavarėsia e Kosovės, dhe ndarja e disa dhuratave, klauzola e
problemeve qė ka sot, Kosova, kaluan nėpėr njė vėshtrim e diskutim mjaft tė
larmishėm nga ēdo diskutant. Me motivacionin pėr njė punė tė shkėlqyer nė
Lirinė e Demokratizimin e Kosovės, edhe jashte saj, e me marrjen e Flamurit tė
Dardanisė, dorzuar nė emėr tė Presidentit Rugova, u nderua dega e Lidhjes
Demokratike tė Kosovės, pėr Nju Jork e rrethinė, pėrkatėsishtė kryetari i kėsaj dege z
Agim Rexhaj. Kompleti personal i librave tė Presidentit tė Kosovės dr Ibrahim
Rugova u dorzua nga zonja Ajshe Halili, Kėshilltare e Ministrisė Arsim e
Kulturės dhe deputetja Samije Zeqiraj, njė ndėr deputet e para tė Kuvendit tė
Kosovės, e zgjedhur edhe pas ēlirimit nė dy ligjistatura e fundit nga Lidhja
Demokratike e Kosovės dorzojė Flamurin e Dardanisė.
Fjala e Zonjės Ajshe Halili, Keshilltare e Ministirt tė Arsimė Kulturės nė
Kosovė:
Kamė ardhur kėtu t'ju sjell nė emėr tė Presidentit tė Kosovės, dr Ibrahim
Rugovės, kompletin e veprave tė tij dhe t'u pėrshendes gjithashtu, po nė emėr tė
Tij. T'u pėrshendes, me kėtė rastė pėr punėn e madhe qė keni bėrė, e po bėni
pėr lirinė e pavarėsinė e Kosovės. Dhurata i dorzohet zotit kryetar Agim
Rexhaj, nė emėr tė degės suaj kėtu nė Nju Jork, me kompletin personal tė
librave tė Presidentit tė Kosovės dr Ibrahim Rugovės, me dėshirė, qė t'a vazhdoni kėtė
rrugė edhe mė tutje. Ky komplet ėshtė njė ndėr kompletet e para tė sapo dala
nga shtypi, por qė nuk ka dalė ende nė qarkullim. Kompleti 8-volumėsh ėshtė botim
i shtėpisė botuese Faik Koniza nė Prishtinė, e finacuar nga Ministria e
Arsimit dhe e Kulturės nė Kosovė, sipas njė programi tė bazuar nė pikėn"B"
qė bėnė fjalė pėr publikimin e veprave kapitale. Gjė qė kemi ndėr mend ta bėjmė pėr
ēdo vitė. Kjo vepėr ka 8-volume(libra) qė pėrfshijnė 6-volume(libra)
veprimtarinė letrare tė Presidentit Rugova, dhe 2- volume(libra) nga veprimtria
politke e tij. Kėtu pėrfshihet veprimtaria e presidentit Rugova qė nga viti 1971- deri
nė vitin 1994.
Pėrndryshe kėtu mungojnė dy vepra siē ėshtė biblografia e kritikės letrare qė
presidenti Rugova, e ka bėrė bashkė mė M. Shemen dhe nė atė kohė, dhe me
Sabri Hamitin. Kjo vepėr, ėshtė njė pėrmbėledhje qė nga De Rada e deri tek
Migjeni. Veprimtaria e presidentit ėshtė njė veprimtari 48- vjeqare. Punimin e
parė e ka tė botur nė vitin 1960 nė gazetėn Rilindja. Dhe vazhidmishtė ka botuar
punime nė gazetat e revistat deri nė vitin 19971 dhe mė pasė. Pėrveq kėtyre sa
pėrmeda dhe qė janė botuar mungojnė edhe shumė fjalime, punime e shkrime tė
tjera. Mungon gjithashtu edhe njė dorėshkrim qė presidenti, e ka lėnė si befasi
pėr tė ardhmen.
Kėto vepra tė presidentit Rugova, nuk kanė pėrjetuar botime e ribotime
pėrveqėse temės se doktoruar dhe njė libri qė ėshtė botuar tani nė Shqipėri.
Pėrndryshe tė gjitha kėto libra botohen pėr her tė parė. Kėshtu qė deri tani
ėshtė ndjer edhe njė mangėsi e madhe pėr kėto vepra tė cilat gjenerata tė tėra janė
shkolluar duke mos e njohur kėtė veprimtari tė Presidetit tė Kosovės Dr. Ibrahim Rugova.
Nė kėtė komplet Presidentit tė Kosovės dr Ibrahim Rugovės ka pasur si qėllim
qė nė njėrėn prej tyre t'ja u dedikojė shqiptarėve nė Amerikė. Pastaj ka
ndodhur koha para luftės dhe pas luftės, djegur e humbur dhe kėshtu redaktori Nazmi
Rrahmani, e pa tė udhės, qė megjithse nuk e kishte komplet, por tė
pėrgatitur, t'a sillte pėr botim. Prej kur ka botuar veprėn e parė mė 1971- e
deri tek vitin 1976 kur ka botuar veprėn tjetėr ka bėrė njė kthesė tė madhe nė
letėrsinė shqipe. Ai ėshtė i veqantė edhe nė veprimtarinė politike. Pėrndryshe sikurse
me simbolikė qė e ka dėrguar kėtė komplet ashtu edhe me simbolikė, e ka edhe
pėrkushtimin qė i ka bėrė zotit Agim Rexhaj si kryetar i degės sė Lidhjes
Demokratike tė Kosovės pėr Nju Jork e rrethinė. Dhe kėtė nuk e ka shkruar nė
kopjen e parė ashtu siē shkruhet pėrkushtimi, por e ka lėnė t'a shkruaj
pėrkushtimin, nė librin e 7-tė. Duke thėnė se po e shkruaj tek libri i shtatė,
tek vepra e titulluar" Pavarėsia e Demokracia e Kosovės," pasi qė ajo ėshtė mė e qėlluar
pėr Rexhajn. Mė lejoni qė nė mbyllje, tė ju urojė punė tė mbarė edhe suksese.
Fjala e deputetes z. Samije Zeqiraj - (Member of the Commettee on Emergncy
Preparadness)
Qė nė ditė e para kur u krijua ky grupacion politik nė diasporė, dega mė
tė fuqishme nė emigracion, dega e LDK-sė nė SHBA-s, u krjijua njė mbėshtje e
fortė si nė aspektin moral, politik, material e financier. Keni bėrė shumė dhe
ndoshta edhe mė shumė vėshtėrsi, por tė bindur edhe krenarė pėr atė ēka
bėtė, e do tė bėni edhe nė tė ardhemn deri nė pavarėsinė e Kosovės. Ju e
internacionalizuat ēėshtjen tonė kombėtare, duke e futur atė deri nė dyert e
Shtėpisė sė Bardhė, Senatit, e Kongresit amerikanė. Dhe ju ishit, po ata qė me tė vėrtet
tundėt botėn dhe e zgjuat nga"gjumi" kancelarit. Ju shqiptarėt e Amerikės,
ishtit ata qė sollėt superfiqinė mė tė madhe tė botės nė Kosovė, t'i vijė
nė ndihmė me luftėn qė bėri popullit tė saj nė largimin njėher e pėrgjithmon
nga toka jonė okupatorin sėrb. Duke mbrojtur kėshtu familjet tuaja atje, familjet tona,
fėmijėt e prindėrit tanė nė Kosovė. Dhe e gjithė Kosova, ju ėshtė
mirėnjohės pėr punėn qė keni bėrė dhe kontributin e madhė qė kėni dhėnė
si shqiptarė tė Amerikės. Gjė qė pa dyshim do t'a bėni edhe deri nė pavėrsinė e plotė tė
Kosovės. Me kėtė rastė nė shenjė falemiderimi dhe mirėnjohėje, u kamė sjell
edhe njė flamur tė shtetit tė ardhėshėm tė Kosovės, tė cilin, do t'a shpalos kėtu
para jushė duke ju uruar pėr kėtė Flamur dhe pėr festat e mėdha qė kemi
pėrpara. Flamuri i Dradanisė, do tė jetė patjetėr simboli ynė. Megjithse, qarqe tė
ndryshme e kanė konstatuar e parqitur kundėrshtime, por, ne jemi shumicė dhe ne
jemi ata qė do t'a pėrcaktojmė me popullin e Kosovės.
Fjala e plote kryetarit te deges se LDK-s per Nju Jork e rrethe z Agim Rexhaj:
Tė nderuar mysafir, zonja dhe zotėrinjė, sonte kam nderin tua them dy tri
fjalė pėr njė ngjarje tė shėnuar kulturore tė nivelit kombėtar, pėr botimin e
veprės komplete tė Presidentit tė Kosovės, Dr. Ibrahim Rugova, komplet i veprave
tė tė cilit u promovua kohėt e fundit nė Prishtinė e Tiranė dhe, me kėtė
rast, tė falėndetoj autorin e veprave tė botuara, Presidentin Dr. Ibrahim Rugova
pėr dhurimin e kompletit tė librave tė tij mua dhe Degės sė Lidhjes
Demokratike pėr SHBA.
Botimi i veprave komplete tė Dr. Ibrahim Rugovės, tė gjithė atyre qė
Presidentin tonė tė ēmuar e njohin nga vitet 70-tė e 8o-tė, ua kujton
atyre njė aspekt tė ēmuar tė aktivitetit tė Dr. Rugovės, aktivitetin e tij tė
gjithanshėm, tė frytshėm e modern nė fushėn e studimit tė kulturės e letėrsisė shqiptare,
nė fushėn e kritikės letrare. Ky aktivitet studimor hapi shtigje dhe kaptina tė
reja nė frymėn dhe nė orientimin e studimit tė kulturės, tė artit e tė
letėrsisė shqiptare. Dr. Rugova, intelektual i tipit properėndimor, me frymėn e
tij tė hapur e kritike ndaj vlerave kombėtare e evropiane, nė vitet 70-tė themeloi
metoda tė reja tė studimit tė kulturės e tė artit shqiptar, tė cilat i
thelloi nė pėrmasa tė jashtėzakonshme nė vitet 80-tė.
Dhe, mu nė kulmin e studimit tė letėrsisė e tė kulturės shqiptare, Dr.
Rugova dėgjoi zėrin dhe thirrjen e atdheut dhe, energjinė e tij krijuese nė
fushė tė studimit kulturor e artistik, e orientoi nė veprimtarinė politike, nė
idenė madhore tė ēlirimit nga robėria sllavo-komuniste, nė krijimin e njė
Kosove tė pavarur e sovrane, nė ndėrtimin e shtetit e tė shtetėsisė sė
Kosovės. Aktiviteti i kėtillė i Presidentit Rugova dhe orientimi i enegjisė sė tij
krijuese nga arti, kultura e letėrsia nė politikė dhe nė ndėrtim tė
pavarėsisė e tė shtetit tė Kosovės, bazuar nė tė kaluarėn e tij 15 vjeēare politike, bazuar
nė tė tashmen e zhvillimeve politike, dėshmoi pėr karakterin historik e
vizionar tė kėtoj personaliteti e burrėshteti tė kalibrit evroamerikan. Edhe
njėherė, nė fund tė kėsaj fjale tė rastit, mė lejoni tua shpreh kėnaqėsinė time pėr
botimin e veprės komplete kulturore e letrare, po edhe politike, tė kėtij
personaliteti tė madh, i cili u nderua me shpėrblime tė nivelit ndėrkombėtar,
siē ėshtė ēmimi Saharov ose ai i Universitetit 5 tė Parisit e ēmime tjera
prestigjioze ndėrkombėtare pėr veprėn, pėr veprimtarinė dhe orientimin e tij
demokratik.